Jak radzić sobie z nudnościami w pierwszym trymestrze ciąży
Pierwsze tygodnie ciąży kobiety opisują różnie, ale mdłości wracają w większości relacji jako wspólny mianownik tego okresu. Czasem to chwilowe ukłucie niesmaku zaraz po przebudzeniu, czasem fala, która wraca kilka razy dziennie i burzy cały plan dnia. Lekarze słyszą to pytanie na każdej wizycie: czy to normalne i jak długo jeszcze potrwa. Odpowiedź zależy głównie od poziomu hormonów, choć sposobów na złagodzenie objawów jest więcej, niż podpowiada intuicja.
Skąd biorą się nudności w pierwszych tygodniach ciąży?
Mdłości w pierwszych tygodniach ciąży potrafią zepsuć poranek, zanim jeszcze dwie kreski na teście zdążą wyschnąć. U jednej kobiety to tylko lekkie uczucie niesmaku po kawie, u innej fala wymiotów wracająca kilka razy dziennie. Różnica w nasileniu jest ogromna i nie ma związku z tym, jak przyszła mama się odżywia czy ile odpoczywa. Pytanie, które pada najczęściej, nie dotyczy tego, czy mdłości miną, bo w większości przypadków mijają samoistnie po kilku tygodniach. Chodzi raczej o to, co realnie pomaga przetrwać ten czas i kiedy sama herbata z imbirem już nie wystarczy.
Jaka jest hormonalna przyczyna mdłości ciążowych?
Winny jest gwałtowny wzrost hormonu hCG, który na początku ciąży zwiększa się z dnia na dzień i osiąga szczyt około dziewiątego, dziesiątego tygodnia. Razem z nim rośnie poziom estrogenu. Żołądek opróżnia się wolniej niż wcześniej. Do tego dochodzi wyostrzony węch: zapach kawy, smażonego mięsa czy perfum, które dawniej nie robiły różnicy, teraz wywołują odruch wymiotny. To tłumaczy, czemu mdłości najsilniej dają się odczuć rano, na czczo, gdy poziom cukru we krwi jest najniższy. U części kobiet hormony wracają do spokojniejszego poziomu już w dwunastym tygodniu, u innych nudności trzymają się dłużej.
Jak przejść przez poranek bez gwałtownych mdłości?
Najgorsze objawy pojawiają się zwykle tuż po przebudzeniu, kiedy żołądek jest pusty od wielu godzin. Kilka drobnych zmian w pierwszych minutach dnia potrafi zmniejszyć ich siłę.
- Zanim wstaniesz z łóżka zjedz kilka krakersów albo suchy herbatnik, leżąc jeszcze na poduszce
- Wstawaj powoli usiądź na brzegu łóżka na minutę, zanim postawisz stopy na podłodze
- Zjedz od razu coś lekkiego niewielka porcja węglowodanów w pierwszych minutach po wstaniu
- Pij małymi łykami woda albo herbata imbirowa w niewielkich porcjach rozłożonych na cały ranek
Co jeszcze łagodzi nudności w ciągu dnia?
Imbir w postaci herbaty, kropli czy gumy do żucia łagodzi nudności u wielu kobiet, choć efekt bywa różny. Witamina B6, przyjmowana po rozmowie z lekarzem prowadzącym, ma potwierdzone działanie przeciwwymiotne i często jest pierwszym krokiem, gdy same zmiany w diecie nie wystarczają. Pomaga też częstszy, krótszy odpoczynek w ciągu dnia, bo zmęczenie nasila mdłości niemal tak samo jak głód. Opaski uciskowe na nadgarstek, znane z choroby morskiej, u części kobiet również przynoszą ulgę, choć działają słabiej niż leki zapisane przez lekarza.
Czego lepiej unikać, żeby mdłości nie wracały silniej?
Długie przerwy między posiłkami są największym wrogiem, bo pozwalają poziomowi cukru spaść, a wtedy nudności wracają z większą siłą. Tłuste, ciężkie i bardzo pikantne dania dłużej zalegają w żołądku i łatwiej wywołują odruch wymiotny. Leżenie płasko zaraz po jedzeniu też nie pomaga, bo utrudnia trawienie. Warto unikać miejsc z intensywnymi zapachami, na przykład kuchni podczas smażenia czy zamkniętego, nagrzanego samochodu. Odwodnienie pogłębia mdłości, więc nawet bez ochoty na picie trzeba wracać do małych łyków co kilka minut.
Kiedy nudności to już sygnał do kontaktu z lekarzem?
Zwykłe mdłości ciążowe, nawet silne, nie odbierają możliwości jedzenia i picia w ciągu całego dnia. Kiedy wymioty pojawiają się po każdym posiłku, a nawet woda wraca, organizm zaczyna tracić więcej, niż przyjmuje. To już nie jest coś, z czym trzeba zostać samemu: lekarz prowadzący ciążę ocenia nasilenie objawów i decyduje, czy potrzebne jest nawodnienie dożylne albo leki przeciwwymiotne bezpieczne w ciąży.